Sáng 2/10, tại Hà Nội, Học viện Ngoại giao chủ trì tổ chức Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 với chủ đề “Hợp tác và hội nhập quốc tế trong xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”.
Diễn đàn tập trung trao đổi, khuyến nghị các định hướng, giải pháp hợp tác nhằm triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, chuyển tiềm năng biển thành nguồn lực phát triển thực chất và bền vững.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn Biển Việt Nam 2026
Phát biểu khai mạc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh cho biết, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định 2 mục tiêu chiến lược 100 năm. Để thực hiện khát vọng đó, Việt Nam cần mở rộng không gian phát triển, tạo lập động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức mạnh tổng hợp.
Việt Nam mạnh hơn về biển cũng có thêm năng lực đóng góp cho hợp tác khu vực và quốc tế, đóng góp duy trì hòa bình, ổn định trên biển và khai thác biển một cách bền vững và hiệu quả.
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Việt Nam sẽ tiếp tục cùng ASEAN và các đối tác đóng góp cho một Biển Đông hòa bình và phát triển bền vững trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên Hợp Quốc và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nêu rõ biển là nền tảng quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển đất nước lâu dài. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chính để làm chủ tri thức về công nghệ biển, kết hợp chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia.
Ông Nguyễn Doãn Anh khẳng định Việt Nam mạnh hơn về biển cũng là một Việt Nam đóng góp nhiều hơn cho hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững. Trên tinh thần đó, Việt Nam mong muốn tiếp tục chủ động, tích cực tham gia giải quyết các thách thức chung đối với biển và đại dương phù hợp với luật pháp quốc tế. Định hình theo cách tiếp cận của Việt Nam là cùng kiến tạo thông qua đối thoại, luật pháp quốc tế, xây dựng lòng tin, kết nối lợi ích và mở rộng đồng thuận.
Tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội chia sẻ, Việt Nam chủ trương thúc đẩy các khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm, công bằng, phản ánh đầy đủ thực tiễn phát triển và lắng nghe tiếng nói của mọi quốc gia, nhất là các nước đang phát triển, các nước có hoàn cảnh đặc biệt và các nước dễ bị tổn thương.
Trên biển, tầm nhìn ấy là cùng các quốc gia và các đối tác xây dựng một không gian hòa bình, hợp tác và kết nối, nơi chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp được tôn trọng, khác biệt được quản lý và lợi ích chung ngày càng được mở rộng.
Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng
Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh mọi quy hoạch, chiến lược và chương trình phát triển phải gắn liền với yêu cầu bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định.
Mục tiêu là xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển, có nền quản trị biển hiện đại, khoa học công nghệ biển tiên tiến, đời sống nhân dân vùng biển đảo được nâng cao, văn hóa biển được bảo tồn và phát huy, quốc phòng - an ninh, chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển được giữ vững.
Theo ông, Việt Nam phải chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu tư sang phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người, đồng thời huy động, chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh của đất nước.
Hợp tác quốc tế về biển phải hướng đến những kết quả cụ thể về vốn, công nghệ, tri thức, nhân lực, hạ tầng, quản trị, thị trường, năng lực bảo vệ môi trường.
Nhu cầu vốn cho kiên cố hạ tầng biển, cảng biển, logistics, năng lượng, đô thị ven biển, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là rất lớn trong khi nguồn lực trong nước có giới hạn. Một quốc gia biển mạnh không thể hình thành trên nền tảng quản lý phân tán, chia cắt theo ngành, lĩnh vực và địa giới hành chính.
Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản phát biểu tại Diễn đàn
Cục trưởng Nguyễn Quốc Toản cho rằng Nghị quyết 20-NQ/TW đặt ra những định hướng lớn, thể hiện tư duy mới về phát triển biển. Đó là chuyển từ phát triển kinh tế biển sang xây dựng, phát triển Việt Nam thành quốc gia biển; từ khai thác tài nguyên biển sang quản trị tổng hợp, tích hợp và thống nhất; từ phát triển đơn ngành sang phát triển xanh, thông minh, bền vững, gắn với quốc phòng, an ninh và đối ngoại quốc tế.
Theo ông Nguyễn Quốc Toản, hợp tác quốc tế cần tập trung vào một số lĩnh vực ưu tiên. Trước hết là quản trị biển và quy hoạch không gian biển, trong đó tranh thủ kinh nghiệm quốc tế về quản trị tổng hợp không gian biển, phân bổ không gian cho các ngành kinh tế, bảo tồn thiên nhiên, năng lượng tái tạo, giao thông hàng hải và các hoạt động quốc phòng, an ninh; đồng thời nâng cao năng lực đánh giá tác động tích lũy, giải quyết xung đột trong sử dụng không gian biển.
Cùng với đó là hợp tác điều tra cơ bản, khoa học, công nghệ biển và dữ liệu đại dương; mở rộng điều tra biển sâu, quan trắc đại dương, ứng dụng công nghệ viễn thám, trí tuệ nhân tạo, mô hình hóa đại dương và xây dựng cơ sở dữ liệu biển phục vụ hoạch định chính sách.
Một trọng tâm khác là hợp tác phát triển các ngành kinh tế biển mới như năng lượng tái tạo ngoài khơi, kinh tế sinh học biển, nuôi biển công nghệ cao, công nghệ môi trường biển và các ngành dịch vụ biển có giá trị gia tăng cao. Mục tiêu không chỉ thu hút đầu tư mà còn từng bước hình thành năng lực công nghệ, doanh nghiệp và chuỗi giá trị của Việt Nam, đồng thời bảo đảm sinh kế của người dân ven biển và hải đảo.
Hợp tác quốc tế cũng được xác định trong bảo vệ môi trường, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái biển, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm ô nhiễm nhựa đại dương. Đây là những vấn đề xuyên biên giới, đòi hỏi sự chung tay của các quốc gia.
Lãnh đạo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung xây dựng các chương trình, dự án quốc tế về nâng cao năng lực quản trị và quy hoạch không gian biển; điều tra, quan trắc và xây dựng dữ liệu biển, đại dương; phát triển biển xanh, các ngành kinh tế biển mới; bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và ứng phó biến đổi khí hậu.
Bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn
Bà Pauline Tamesis cho biết, một quốc gia biển, đại dương không thể được xem là một lĩnh vực riêng lẻ mà là nơi giao thoa giữa chủ quyền, an ninh, lương thực, sinh kế, khí hậu và phát triển. Bà đánh giá Nghị quyết số 20 phù hợp với các ưu tiên được thúc đẩy thông qua cam kết của Hội nghị Đại dương Liên Hợp Quốc lần thứ ba. Theo bà, sự phù hợp được thể hiện ở ít nhất 4 nhóm hành động: Thứ nhất là mở rộng các khu bảo tồn biển, với tăng diện tích các khu bảo tồn biển và ven biển đạt tối thiểu 6% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia vào năm 2030. Thứ hai là giảm carbon trong vận tải biển. Thứ ba là chống ô nhiễm biển. Thứ tư là nguồn tài chính, kêu gọi đầu tư đa dạng, tài chính xanh, chia sẻ rủi ro và hỗ trợ ngư dân, cư dân sống ở ven biển, đảo.
Diễn đàn biển Việt Nam năm 2026 sẽ tiếp tục diễn ra trong ngày 2/10 với các phiên thảo luận chuyên đề về huy động nguồn lực và tăng cường kết nối quốc tế và phát triển biển bền vững; khoa học, công nghệ và quản trị biển trong kỷ nguyên mới và tăng cường hợp tác quốc tế của địa phương. Dự kiến Phiên bế mạc sẽ tổng hợp ý kiến thảo luận và đề xuất, khuyến nghị của Diễn đàn, đóng góp vào việc quán triệt và triển khai hiệu quả Nghị quyết 20-NQ/TW để xây dựng và phát triển Việt Nam thành quốc gia biển mạnh.