Cục Biển và Hải đảo Việt Nam vừa ban hành Quyết định số 237/QĐ-BHĐ ban hành Kế hoạch hành động triển khai chiến lược phát triển quốc gia biển mạnh. Đây là bước đi cụ thể hóa nhằm đưa các chỉ thị của Đảng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường vào thực tiễn, hướng tới quản trị biển hiện đại, phát triển bền vững và chuyển đổi số toàn diện tài nguyên, môi trường biển đảo.
Hành động mạnh mẽ để Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh
Từ Nghị quyết Trung ương đến Kế hoạch hành động hiện đại và khả thi
Ngày 30 tháng 9 năm 2026, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản đã ký ban hành Quyết định số 237/QĐ-BHĐ về Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định số 3276/QĐ-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Kế hoạch này là khâu then chốt nhằm triển khai Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, cũng như Chương trình hành động của Chính phủ.
Kế hoạch hành động được xây dựng với mục tiêu cụ thể hóa Nghị quyết số 225-NQ/ĐU của Đảng Chấp hành Đảng bộ Cục, xác định rõ công việc, sản phẩm, tiến độ, đơn vị chủ trì và đơn vị phối hợp. Không chỉ phát huy vai trò tham mưu giúp Bộ trưởng thực hiện quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo, Kế hoạch còn kế thừa các đề án từ Nghị quyết 36-NQ/TW và Nghị quyết 26/NQ-CP. Đồng thời, Kế hoạch cập nhật toàn diện các yêu cầu quản trị biển hiện đại, quy hoạch không gian biển, dữ liệu số, điều tra cơ bản biển sâu và kiểm soát ô nhiễm nhựa đại dương.
Sáu trụ cột nhiệm vụ trọng tâm đưa chiến lược biển vào cuộc sống
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra, Quyết định số 237/QĐ-BHĐ đặt ra 6 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cốt lõi:
1. Quán triệt, truyền thông và phổ biến chính sách, phát luật về quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo
Cục Biển và Hải đảo Việt Nam xác định công tác quán triệt chính trị và truyền thông pháp luật là tiên phong. Toàn thể cán bộ, công chức, viên chức sẽ được quán triệt sâu rộng các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương, Chính phủ và Đảng ủy Cục. Công tác truyền thông sẽ tập trung vào quản lý tổng hợp, phát triển kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và giảm thiểu rác thải nhựa đại dương để nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và người dân.
2. Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo
Về mặt thể chế, Cục tập trung nguồn lực hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) để trình Quốc hội xem xét, thông qua trong năm 2026. Nội dung sửa đổi chú trọng vào các cơ chế giao, cho thuê, khai thác không gian biển, nghĩa vụ tài chính và xử lý xung đột lợi ích trong sử dụng biển. Rà soát mô hình quản lý nhà nước và đề xuất cơ chế điều phối liên ngành, liên vùng cũng là trọng tâm được triển khai.
3. Đổi mới công tác quy hoạch không gian biển; quản lý, khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên biển, vùng bờ
Kế hoạch đặt ra trọng tâm rà soát, điều chỉnh Quy hoạch không gian biển quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc phân vùng chức năng sẽ bao quát các ngành: hàng hải, cảng biển, năng lượng ngoài khơi, thủy sản, bảo tồn biển… gắn liền với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" và kết nối không gian đất liền, biển, đảo, vùng trời. Song song đó là điều chỉnh Quy hoạch tổng thể khai thác sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ và Chiến lược biển.
4. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu biển, hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Ứng dụng công nghệ hiện đại được xem là chìa khóa quản trị biển. Cục sẽ đẩy mạnh ứng dụng viễn thám, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và GIS trong quan trắc, cảnh báo sự cố và hỗ trợ ra quyết định. Đồng thời, công tác điều tra cơ bản sẽ được mở rộng ra các vùng biển sâu, biển xa, thăm dò tiềm năng khoáng sản, năng lượng mới. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về biển và bản đồ số biển sẽ được hoàn thiện để chia sẻ, khai thác hiệu quả.
5. Kiểm soát tài nguyên, bảo vệ môi trường biển, đa dạng sinh học và rác thải nhựa đại dương
Tăng cường thống kê, phân loại nguồn thải từ bờ và trên biển, lập bản đồ phân vùng rủi ro ô nhiễm môi trường biển. Cục sẽ siết chặt giám sát hoạt động nhận chìm, thăm dò, khai thác; sẵn sàng phương án ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất. Đặc biệt, Kế hoạch đôn đốc triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030, phục hồi hệ sinh thái biển và phát huy giá trị carbon xanh.
6. Bảo đảm nguồn lực; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp báo cáo
Cục phối hợp bố trí nguồn ngân sách và huy động các nguồn lực hợp pháp cho điều tra cơ bản, khoa học công nghệ và bảo vệ môi trường. Cơ chế theo dõi, đôn đốc sẽ gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ với trách nhiệm người đứng đầu từng phòng, đơn vị thuộc Cục.
Mốc tiến độ cụ thể và quyết tâm từ tổ chức thực hiện
Kế hoạch hành động chi tiết phân công rõ ràng trách nhiệm cho từng đơn vị chủ trì:
Năm 2026: Trình Quốc hội dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); hoàn thiện điều chỉnh Chương trình trọng điểm điều tra cơ bản.
Giai đoạn 2026 - 2027: Trình cấp có thẩm quyền hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch không gian biển quốc gia.
Đến năm 2030: Đạt 100% phân vùng chức năng không gian biển cho các ngành kinh tế biển và địa phương; hoàn thành các mục tiêu thu gom, xử lý rác thải nhựa ven biển.
Định kỳ trước ngày 15 tháng 11 hằng năm, các đơn vị thuộc Cục sẽ báo cáo kết quả thực hiện để tổng hợp báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Chính phủ. Việc triển khai Kế hoạch hành động này chính là thước đo quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của các đơn vị và lãnh đạo Cục.
Với sự chuẩn bị bài bản, lộ trình rõ ràng và tinh thần chủ động, Quyết định số 237/QĐ-BHĐ đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, quyết tâm cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững và thịnh vượng.