Mở rộng không gian, tạo động lực mới cho kinh tế biển Quảng Ngãi

Kinh tế biển mở rộng không gian tăng trưởng

Cuối tháng 7 vừa qua, Tỉnh ủy Quảng Ngãi ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU về đẩy mạnh phát triển kinh tế biển tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định phát triển kinh tế biển dựa trên khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; chuyển từ khai thác sang quản trị không gian biển; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và các ngành kinh tế biển mới. Phát triển phải hài hòa với bảo tồn, kiên quyết không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng.

Đến năm 2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu GRDP tăng bình quân từ 10%/năm trở lên; sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản trên biển đạt 267.882 tấn; 100% sản lượng thủy sản khai thác, nuôi trồng được chứng nhận, kiểm soát khai thác hợp pháp. Tối thiểu 60% doanh nghiệp hoạt động trong các ngành kinh tế biển ứng dụng công nghệ số, AI, dữ liệu lớn hoặc IoT.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Khu kinh tế Dung Quất tiếp tục được xác định là động lực quan trọng. Tỉnh định hướng phát triển các ngành lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí, công nghiệp khí, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng tái tạo theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp; đồng thời thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường.

Cùng với công nghiệp, kinh tế hàng hải và logistics được đặt trong mối liên kết với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và hàng không. Tỉnh định hướng hình thành cảng đầu mối, trung tâm logistics cấp vùng tại Khu kinh tế Dung Quất, gắn cảng biển với chuỗi cung ứng công nghiệp - năng lượng, qua đó nâng hiệu quả khai thác cảng và giảm chi phí logistics.

Đáng chú ý, Nghị quyết đặt mục tiêu thúc đẩy sớm hình thành và phát huy hiệu quả Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Đồng thời, tăng cường liên kết Dung Quất với Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y và Khu kinh tế Chu Lai, mở rộng chuỗi cung ứng và không gian phát triển.

Ở phía dịch vụ, Quảng Ngãi định hướng phát triển du lịch với hạt nhân là tam giác Lý Sơn - Măng Đen - Văn hóa Sa Huỳnh, tăng cường kết nối từ biển đến vùng rừng núi. Các sản phẩm biển đảo, sinh thái, cộng đồng, khảo cổ, địa chất, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe được xác định là những hướng có tiềm năng.

Riêng Lý Sơn được định hướng xây dựng thành đảo du lịch sinh thái gắn với đô thị xanh, thông minh và các căn cứ dịch vụ hậu cần trên biển. Đây cũng là không gian cần được phát triển song hành với bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao sinh kế người dân.

Trong lĩnh vực thủy sản, tỉnh hướng đến hiện đại hóa khai thác, nuôi trồng, dịch vụ hậu cần, bảo quản và chế biến; giảm dần khai thác ven bờ, nâng năng lực khai thác xa bờ, kiểm soát chặt hoạt động IUU và hình thành các chuỗi giá trị gắn với thương hiệu, thị trường.

Cùng với đó, Quảng Ngãi mở hướng phát triển năng lượng tái tạo, trong đó khuyến khích điện gió ngoài khơi, điện mặt trời và các dạng năng lượng tái tạo khác; nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển các sản phẩm từ sinh vật biển.

Tạo động lực mới từ liên kết biển - đồng bằng - cao nguyên

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi ngày 15/8 vừa qua, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ghi nhận những kết quả tỉnh đạt được, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển trên nền tảng biển, đồng bằng và cao nguyên.

Một trong những định hướng lớn được Phó Thủ tướng lưu ý là phải xác định rõ các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và không gian phát triển mới. Quy hoạch cần trở thành cơ sở để thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và khai thác hiệu quả lợi thế của từng khu vực.

Theo đó, Quảng Ngãi cần tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đồng thời phát huy hiệu quả các ngành công nghiệp, dịch vụ và kinh tế biển. Khu kinh tế Dung Quất tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng, cần phát triển công nghiệp sau lọc hóa dầu, hóa chất, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và logistics.

Phó Thủ tướng cũng định hướng tăng cường liên kết giữa khu vực ven biển với Tây Nguyên, hình thành chuỗi du lịch Lý Sơn - Mỹ Khê - Sa Huỳnh - Dung Quất - Măng Đen - Bờ Y. Đây là hướng mở rộng không gian phát triển du lịch, kết nối lợi thế biển đảo, văn hóa, sinh thái và vùng cao trong một chuỗi sản phẩm có tính liên vùng.

Cùng với đó, tỉnh cần đẩy nhanh các dự án hạ tầng chiến lược, tăng cường kết nối Đông - Tây, tạo nền tảng cho công nghiệp, logistics, du lịch và các ngành kinh tế biển phát triển. Phó Thủ tướng đề nghị Quảng Ngãi mạnh dạn đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, xây dựng kịch bản tăng trưởng cụ thể theo từng ngành, địa bàn và từng giai đoạn.

Những định hướng này tương đồng với mục tiêu của Nghị quyết phát triển kinh tế biển: lấy hạ tầng làm nền tảng, công nghiệp - logistics làm động lực, du lịch và dịch vụ làm không gian mở rộng, đồng thời bảo vệ môi trường và hệ sinh thái biển. Đây là cơ sở để Quảng Ngãi khai thác tốt hơn lợi thế biển, đồng bằng và cao nguyên, hình thành các cực tăng trưởng mới và tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững giai đoạn 2026 - 2030.