Tham vấn Chính sách sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo

Hội nghị tham vấn Chính sách của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo là dịp quan trọng để các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương, các nhà khoa học, chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp cùng trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến đối với các nhóm chính sách lớn của dự án Luật.

Hội nghị tham vấn Chính sách của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo với sự tham dự của các đại biểu đại diện cho thường trực các Ủy ban của Quốc hội; Ủy ban MTTQ Việt Nam; các Bộ, ngành; UBND các tỉnh thành phố cùng các chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan thông tấn báo chí

Quanh cảnh Hội nghị

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp phát biểu khai mạc Hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo được Quốc hội thông qua năm 2015 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển. Tuy nhiên, sau gần 10 năm thực hiện, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước và sự thay đổi của hệ thống pháp luật, một số quy định của Luật đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn. Trong khi đó, nhiều lĩnh vực kinh tế biển mới đang phát triển nhanh như năng lượng tái tạo ngoài khơi, nuôi biển công nghiệp, kinh tế biển xanh; các vấn đề môi trường mới nổi như rác thải nhựa đại dương, suy thoái hệ sinh thái ven biển, tác động của biến đổi khí hậu… cũng đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, dựa trên khoa học - công nghệ và dữ liệu.

Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cùng Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản điều hành phiên thảo luận

Tại phiên thảo luận, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) đòi hỏi trí tuệ tập thể và sự đồng thuận cao. Thứ trưởng đề nghị quý vị đại biểu, chuyên gia tập trung đóng góp ý kiến sâu sắc vào 05 nhóm chính sách cốt lõi nhằm kiến tạo một đạo luật: Thống nhất - Hiện đại - Khả thi - Bền vững.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, bà Nguyễn Thị Mai Phương

Bà Nguyễn Thị Mai Phương cho rằng, cần tập trung vào việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân định rõ thẩm quyền giữa Luật và Nghị định nhằm đảm bảo tính ổn định bền vững. Bà đề nghị cần rà soát kỹ lưỡng để tránh chồng chéo với các luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Quy hoạch và Luật Bảo vệ môi trường. Đặc biệt, cơ quan soạn thảo phải làm rõ lý do thay thế luật cũ dựa trên quy mô sửa đổi và bổ sung các chính sách về quản lý không gian biển. Ngoài ra, bà Nguyễn Thị Mai Phương nhấn mạnh việc cung cấp số liệu minh chứng cụ thể và xây dựng quy định chuyển tiếp phù hợp để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Tổng thể, nguồn tin thể hiện cái nhìn chuyên sâu nhằm xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ và khả thi cho quản lý biển đảo.

Nguyên Quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam TS. Phạm Ngọc Sơn phát biểu tại Hôi nghị

Tại Hội nghị, Ông Phạm Ngọc Sơn bày tỏ sự đồng thuận cao với 05 chính sách cốt lõi, đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quy hoạch không gian biển và thiết lập cơ chế đặc thù để thúc đẩy đầu tư. Ông đề xuất bổ sung chính sách thứ sáu về điều tra cơ bản tài nguyên biển theo hướng tích hợp, tránh lãng phí nguồn lực và chồng chéo giữa các ngành. Bên cạnh đó, nội dung cũng đề cập đến yêu cầu cấp thiết trong việc số hóa dữ liệu và ứng dụng công nghệ hiện đại để kiểm soát ô nhiễm môi trường biển hiệu quả hơn. Ông Phạm Ngọc Sơn khẳng định việc lồng ghép các cơ chế phát triển kinh tế vào luật là một bước đi sáng tạo và dũng cảm, tạo đòn bẩy pháp lý quan trọng cho sự tăng trưởng bền vững của quốc gia.

GS. Mai Trong Nhuận, nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu góp ý tại Hội nghị

Phát biểu tại Hội nghị, GS. Mai Trọng Nhuận với những góp ý nhằm hoàn thiện thể chế và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững kinh tế biển tại Việt Nam. Giáo sư nhấn mạnh việc thiết lập các cơ chế chính sách đặc thù và khung pháp lý thử nghiệm để giải quyết những điểm nghẽn về quản lý không gian biển. Ông đề xuất các giải pháp trọng tâm bao gồm đổi mới quản trị biển tích hợp, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn xanh và hiện đại hóa hệ thống dữ liệu số đại dương. Cần đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư và khai thác tiềm năng của tín chỉ carbon xanh nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra bước đột phá giúp chuyển hóa nguồn lực tài nguyên biển thành động lực tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ cho quốc gia, Giáo sư Mai Trọng Nhuận nhấn mạnh.

Tại Hội nghị, các đại biểu đại diện cho các Ủy ban của Quốc hội, các Bộ, ngành, địa phương ven biển, cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp… cơ bản thống nhất với sự cần thiết phải sửa đổi Luật và 05 nhóm chính sách lớn do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất, cho rằng các chính sách đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước trong quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Ông Kiều Ngọc Dũng đại diện Bộ Quốc phòng phát biểu góp ý tại Hội nghị

Ông Nguyễn Đức Thuyết đại diện Bộ Xây dựng cho rằng, cần tập trung vào việc cân bằng lợi ích giữa phát triển điện gió ngoài khơi và duy trì hoạt động kinh tế hàng hải, nhằm tránh xung đột không gian biển 

Ông Đỗ Trung Sỹ đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ bày tỏ sự đồng thuận với các định hướng chính sách chung, đồng thời nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc hoàn thiện khung pháp lý gắn liền với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ông Vũ Duy Kiên đại diện cho Bộ Nội vụ nhấn mạnh yêu cầu phải đánh giá thực trạng quản lý biển và bổ sung các quy định cụ thể về kinh tế biển, từ du lịch đến khai thác hải sản. Một nội dung trọng tâm là thúc đẩy phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương để tăng tính chủ động và trách nhiệm trong quản lý địa bàn. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực thực thi cần được sắp xếp tối ưu dựa trên bộ máy sẵn có, tránh phát sinh thêm biên chế mới theo chủ trương chung

Ông Nguyễn Mạnh Hùng đại diện cho Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề xuất bổ sung các căn cứ từ những nghị quyết mới về quy hoạch không gian biển và phát triển năng lượng. Ông nhấn mạnh cần làm rõ sự khác biệt giữa đặc thù sử dụng mặt nước biển so với đất liền để có chính sách đấu giá, chuyển nhượng phù hợp với thực tế khai thác tài nguyên. Một vấn đề then chốt khác được nêu ra là việc xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung đồng bộ nhằm xóa bỏ tình trạng cát cứ thông tin giữa các ngành

Phó Giám đốc Sở NN&MT Thanh Hóa, ông Nguyễn Đức Cường nhấn mạnh việc cần thiết phải xây dựng các cơ chế chính sách linh hoạt, phù hợp với đặc thù riêng biệt về điều kiện tự nhiên của từng địa phương thay vì áp dụng một khung chung cứng nhắc. Ngoài ra, cần làm rõ các thuật ngữ pháp lý và tăng cường tính đồng bộ giữa các cấp để nâng cao hiệu quả bảo vệ hệ sinh thái và phát triển kinh tế biển bền vững. Qua đó, mong muốn có một hành lang pháp lý minh bạch để chủ động hơn trong việc tham mưu và triển khai các chương trình hành động tại đơn vị

Phó Giám đốc Sở NN&MT Hà Tĩnh, ông Nguyễn Tiến Hùng nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ các quy định về giao quyền sử dụng biển và giải quyết các xung đột lợi ích giữa doanh nghiệp với cộng đồng cư dân ven biển. Cần chỉ ra những thách thức trong việc đánh giá tác động môi trường từ các dự án năng lượng tái tạo và khó khăn khi quản lý hành lang bảo vệ bờ biển. Bên cạnh đó, các vấn đề về phân cấp quản lý hành chính và sự chồng chéo trong quy hoạch luồng hàng hải cũng được đưa ra để thảo luận. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một cơ chế phối hợp hài hòa giữa các bộ ngành nhằm nâng cao hiệu quả quản trị biển đảo bền vững

Phó Giám đốc Sở NN&MT Hải Phòng, ông Phan Minh Thành nhấn mạnh sự cần thiết của việc xác định rõ ranh giới hành chính trên biển giữa cấp tỉnh và cấp xã để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý địa phương. Hiện còn những bất cập trong sự chồng chéo giữa Luật Đất đai và các luật chuyên ngành, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi đăng ký tài sản hoặc thế chấp các công trình ven biển. Bên cạnh đó, ông Thành đề xuất cần xây dựng một hệ thống dữ liệu số đồng bộ để thay thế phương thức quản lý thủ công hiện tại. Mong muốn làm rõ các quyền về thừa kế và thế chấp khu vực mặt nước đối với cá nhân, hộ gia đình nuôi trồng thủy sản

Phó Giám đốc Sở NN&MT Hưng Yên, ông Đỗ Quý Phương cũng nhấn mạnh sự cần thiết của một khung quy định cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng gió và phát triển kinh tế địa phương. Một vấn đề hiện nay là tình trạng chồng lấn ranh giới giữa quy hoạch vùng bờ và hành lang bảo vệ bờ biển với mục đích sử dụng đất tại các xã

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cam kết sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp tại Hội nghị để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách, làm cơ sở xây dựng dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) bảo đảm chất lượng, khả thi và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.