Khánh Hòa định hình cực tăng trưởng mới và phát triển xanh

Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng vừa ký ban hành Quyết định số 2796/QĐ-UBND về Chương trình thực hiện Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (điều chỉnh), được phê duyệt tại Quyết định số 2279/QĐ-UBND ngày 26/6/2026.

Chương trình nhằm thống nhất công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện quy hoạch; xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương, đồng thời phát huy các nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới. Một trong những mục tiêu quan trọng là tạo nền tảng để Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Ba cực tăng trưởng định hình không gian phát triển mới

Giai đoạn 2026–2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt 11–12%/năm. Đến năm 2030, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản dự kiến chiếm khoảng 8,5% cơ cấu kinh tế; công nghiệp – xây dựng 45%; dịch vụ 40,5%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm khoảng 6%.

Đi cùng tốc độ tăng trưởng là yêu cầu nâng cao chất lượng nền kinh tế. Tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đến năm 2030 được đặt mục tiêu đạt 35%; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vào tăng trưởng bình quân hàng năm trên 55%; năng suất lao động tăng khoảng 11%/năm và tổng thu ngân sách nhà nước tăng bình quân 12%/năm.

Để tạo không gian cho các động lực mới, quy hoạch tổ chức phát triển của tỉnh theo ba cực tăng trưởng, mỗi khu vực phát huy lợi thế riêng nhưng được đặt trong mối liên kết chung về hạ tầng, đô thị và chuỗi giá trị.

Ở phía Bắc, Khu kinh tế Vân Phong được xác định là cực tăng trưởng gắn với công nghiệp, logistics biển quy mô lớn. Đây tiếp tục là một trong những khu vực động lực quan trọng, gắn với cảng biển, công nghiệp và các hoạt động dịch vụ có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Cực trung tâm Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh giữ vai trò trung tâm hành chính, dịch vụ và tri thức. Nha Trang tiếp tục phát huy thế mạnh du lịch, dịch vụ và khoa học công nghệ; trong khi Cam Lâm, Cam Ranh mở rộng không gian đô thị, dịch vụ và tăng cường khả năng kết nối với hệ thống hạ tầng chiến lược.

Khu kinh tế Vân Phong được xác định là cực tăng trưởng gắn với công nghiệp, logistics biển quy mô lớn

Ở phía Nam, Phan Rang – Tháp Chàm và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam được định hướng phát triển du lịch, văn hóa, năng lượng sạch, công nghiệp xanh và đổi mới sáng tạo.

Ba cực tăng trưởng vì vậy không chỉ là sự phân chia không gian địa lý, mà còn thể hiện cách Khánh Hòa phân bổ lại các động lực phát triển theo lợi thế từng vùng, từ công nghiệp – logistics biển đến dịch vụ, du lịch, năng lượng và đổi mới sáng tạo.

Hạ tầng kết nối các động lực tăng trưởng

Để ba cực phát triển thành một không gian kinh tế liên kết, hệ thống kết cấu hạ tầng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Khánh Hòa ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông có tính kết nối quốc gia và liên vùng; hoàn thiện giao thông ven biển, đường bộ cao tốc, đường sắt, cảng biển và hàng không, qua đó tăng khả năng kết nối giữa các đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp và vùng sản xuất.

Khu kinh tế Vân Phong tiếp tục được tập trung đầu tư để trở thành động lực phát triển của tỉnh và khu vực Nam Trung Bộ. Cam Lâm được định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay hiện đại, sinh thái, đẳng cấp quốc tế.

Khánh Hòa ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông có tính kết nối quốc gia và liên vùng

Không chỉ giao thông, chương trình còn đặt trọng tâm vào hạ tầng năng lượng, thủy lợi, cấp nước, xử lý nước thải và hạ tầng số. Hệ thống dữ liệu, công nghệ thông tin và các nền tảng số được xác định là điều kiện để phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và nâng cao năng lực quản trị.

Việc phát triển đồng bộ các loại hình hạ tầng cũng tạo cơ sở để kết nối tốt hơn giữa các cực tăng trưởng, giảm khoảng cách phát triển giữa các khu vực và mở thêm dư địa thu hút đầu tư.

Kinh tế biển gắn với phát triển xanh

Nếu ba cực tăng trưởng tạo nên bộ khung không gian, thì kinh tế biển, công nghiệp xanh, khoa học công nghệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên là những nội dung nổi bật trong định hướng nâng chất lượng tăng trưởng.

Chương trình xác định phát triển kinh tế theo hướng nhanh, bền vững, dựa trên tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới sáng tạo. Du lịch và dịch vụ chất lượng cao tiếp tục giữ vai trò quan trọng; kinh tế biển được phát triển gắn với công nghiệp, logistics và dịch vụ; đồng thời đẩy mạnh công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và các ngành có hàm lượng khoa học, công nghệ cao.

Trong nông nghiệp, định hướng là phát triển theo hướng hiệu quả, bền vững, mở rộng ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, hữu cơ, sinh thái và tuần hoàn. Sản xuất nông nghiệp được gắn với chế biến, thị trường, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số để nâng cao giá trị sản phẩm.

Chương trình xác định phát triển kinh tế theo hướng nhanh, bền vững, dựa trên tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới sáng tạo

Đối với thủy sản, tỉnh hướng tới nuôi trồng bảo đảm an toàn sinh học, bảo vệ môi trường; phát triển chế biến, dịch vụ hậu cần nghề cá, logistics và thương mại điện tử.

Cách tiếp cận này cho thấy lợi thế biển, nông nghiệp và tài nguyên tự nhiên không chỉ được nhìn từ khả năng khai thác, mà ngày càng gắn với yêu cầu nâng cao giá trị, phát triển chuỗi sản phẩm và kiểm soát tác động đến môi trường.

Đến năm 2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 47%; 100% dân số đô thị được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh và được cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; khoảng 90,2% hộ dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt và chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đều hướng tới 100%.

Cùng với đó, tỉnh tăng cường quản lý đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản, tài nguyên biển; kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học; nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đưa quy hoạch thành nguồn lực phát triển

Một điểm quan trọng của chương trình là yêu cầu chuyển các định hướng quy hoạch thành chương trình, dự án và nguồn lực cụ thể.

Các sở, ngành, địa phương được giao xây dựng kế hoạch triển khai, rà soát các chương trình, dự án đầu tư và huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước, vốn ODA, FDI cùng các nguồn vốn hợp pháp khác. Đồng thời, Khánh Hòa tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, công nghệ mới, giá trị gia tăng lớn và phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng được đặt ở vị trí quan trọng. Khánh Hòa định hướng phát huy Trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương, Trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, tăng cường nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ vào các ngành, lĩnh vực có lợi thế.

Với ba cực tăng trưởng được định hình rõ hơn, hạ tầng từng bước kết nối đồng bộ và các yêu cầu về tăng trưởng xanh, kinh tế biển, khoa học công nghệ được đặt xuyên suốt, Khánh Hòa đang chuyển quy hoạch từ định hướng không gian sang chương trình hành động cụ thể.

Mục tiêu đến năm 2030 không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mà còn hình thành cơ cấu kinh tế hiện đại, nâng cao chất lượng đô thị và đời sống người dân, tạo nền tảng để Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.