Khánh Hòa định hình không gian đô thị biển đến năm 2050

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2008/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Khánh Hòa sau sáp nhập, với diện tích tự nhiên khoảng 8.706,75 km².

Khánh Hòa được định hướng trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo quy hoạch, Khánh Hòa được định hướng trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, giữ vai trò trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao và logistics của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Đến năm 2050, Khánh Hòa phấn đấu trở thành thành phố biển mang tầm vóc quốc tế, không gian phát triển hài hòa giữa đô thị, nông thôn, vùng biển và miền núi, có chất lượng sống cao, bản sắc riêng và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát triển đô thị đa cực, hình thành các động lực kinh tế mới

Một trong những định hướng quan trọng của quy hoạch là tổ chức không gian đô thị Khánh Hòa theo mô hình đa cực, đa trung tâm, thay vì tập trung phát triển vào một khu vực. Cấu trúc đô thị được hình thành trên nền tảng chuỗi các đô thị biển kết nối với vùng phía Tây, tạo điều kiện phân bổ dân cư, hạ tầng và các hoạt động kinh tế phù hợp với lợi thế từng địa bàn.

Theo đó, quy hoạch xác định hai phân vùng phát triển, ba cực động lực và bốn hành lang phát triển. Hai phân vùng gồm vùng động lực kinh tế biển phía Đông và vùng chức năng nông nghiệp, lâm nghiệp, đô thị sinh thái phía Tây.

Cực phía Nam với Phan Rang và vùng kinh tế phía Nam, phát triển du lịch, văn hóa, năng lượng sạch và công nghiệp xanh.

Trong đó, vùng phía Đông tập trung chuỗi đô thị ven biển, từ Vạn Phong, Ninh Hòa, Nha Trang, Diên Khánh, Cam Lâm, Cam Ranh đến các khu vực phía Nam. Đây là vùng động lực chủ yếu về hành chính, du lịch, công nghiệp, kinh tế biển, dịch vụ, năng lượng và cảng biển.

Vùng phía Tây gồm các khu vực miền núi, có chức năng chủ đạo là phát triển lâm nghiệp, nông nghiệp, văn hóa, du lịch sinh thái, đồng thời bảo tồn hệ sinh thái núi rừng và các giá trị văn hóa bản địa.

Ba cực động lực được xác định gồm cực phía Bắc với trọng tâm là Vân Phong, phát triển công nghiệp và logistics biển quy mô lớn; cực trung tâm với Nha Trang, Cam Lâm và Cam Ranh, giữ vai trò đầu tàu về hành chính, dịch vụ, du lịch và công nghiệp công nghệ cao; cực phía Nam với Phan Rang và vùng kinh tế phía Nam, phát triển du lịch, văn hóa, năng lượng sạch và công nghiệp xanh.

Để kết nối các cực phát triển, quy hoạch tổ chức bốn hành lang, gồm một hành lang Bắc - Nam và ba hành lang Đông - Tây, tăng cường liên kết vùng, kết nối hệ thống cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm đô thị với khu vực Tây Nguyên.

Về quy mô dân số, đến năm 2030, Khánh Hòa dự kiến có khoảng 2,7 - 2,8 triệu người; năm 2040 khoảng 3,7 - 3,8 triệu người và đến năm 2050 khoảng 5 - 5,1 triệu người, bao gồm cả dân số thường trú và dân số quy đổi.

Diện tích đất xây dựng toàn đô thị dự kiến đến năm 2030 khoảng 98.310 - 100.960 ha; năm 2040 khoảng 134.790 - 137.210 ha và năm 2050 khoảng 176.860 - 179.810 ha.

Nha Trang tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học và du lịch của tỉnh.

Theo định hướng tổ chức không gian, Nha Trang tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học và du lịch của tỉnh. Khu vực Vân Phong phát triển thành trung tâm kinh tế biển gắn với cảng trung chuyển quốc tế, công nghiệp và logistics. Cam Ranh được định hướng phát triển đô thị cảng, công nghiệp và dịch vụ; Cam Lâm hướng đến đô thị sân bay quốc tế, thông minh, sáng tạo.

Đối với khu vực phía Nam, Phan Rang - Tháp Chàm phát triển theo hướng đô thị du lịch, công nghiệp; đồng thời trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng sạch.

Quy hoạch cũng xác định các trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch, y tế, giáo dục và nghiên cứu khoa học nhằm hình thành hệ thống đô thị có chức năng bổ trợ, liên kết với nhau.

Phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường

Cùng với tổ chức không gian đô thị, quy hoạch chú trọng khai thác tiềm năng kinh tế biển, gắn phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch với sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường sinh thái.

Trong lĩnh vực du lịch, Khánh Hòa định hướng phát triển các khu du lịch biển đảo chất lượng cao, hình thành hệ thống không gian du lịch gắn với các vịnh Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy và các khu vực có giá trị cảnh quan tự nhiên.

Khánh Hòa định hướng hình thành khu trung tâm hành chính mới tại khu vực xã Cam Lâm, với quy mô khoảng 115 ha.

Quy mô khách du lịch dự kiến đạt khoảng 30 - 33 triệu lượt vào năm 2030, khoảng 40 - 42 triệu lượt vào năm 2040 và khoảng 55 - 60 triệu lượt vào năm 2050.

Đối với công nghiệp, quy hoạch định hướng hình thành các khu, cụm công nghiệp theo hướng xanh, thông minh, gắn với phát triển cảng biển và hạ tầng logistics. Những lĩnh vực được ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, công nghiệp chế biến, chế tạo và các ngành phục vụ kinh tế biển.

Riêng lĩnh vực nông nghiệp, quy hoạch định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp đặc thù phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng. Trong đó, khu vực phía Tây chú trọng phát triển lâm nghiệp, bảo vệ rừng và kết hợp các mô hình kinh tế sinh thái.

Các vùng sản xuất nông nghiệp đặc thù tại Ninh Hải, Ninh Phước được định hướng phát triển với những sản phẩm có lợi thế như nho, táo, măng tây, cừu và dê. Hoạt động trồng trọt, chăn nuôi từng bước được tổ chức theo hướng thích ứng với điều kiện khô hạn, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và nước.

Đáng chú ý, quy hoạch đặt ra yêu cầu bảo vệ không gian sinh thái tự nhiên trong quá trình đô thị hóa. Các khu vực rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, hệ sinh thái ven biển, đầm phá, cửa sông, đảo và các vùng cảnh quan đặc thù được xác định là những không gian cần bảo tồn, hạn chế các hoạt động phát triển có nguy cơ tác động lớn đến môi trường.

Các khu bảo tồn thiên nhiên như Vườn quốc gia Núi Chúa, Phước Bình; Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà cùng các khu bảo tồn biển tại vịnh Nha Trang, Núi Chúa và những khu vực có giá trị đa dạng sinh học được định hướng bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái.

Các khu bảo tồn thiên nhiên và những khu vực có giá trị đa dạng sinh học được định hướng bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái.

Trong lĩnh vực hạ tầng môi trường, quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2050, tổng lượng nước thải sinh hoạt phát sinh khoảng 870.000 m³/ngày đêm. Hệ thống thu gom, xử lý nước thải được định hướng phát triển đồng bộ với quá trình mở rộng đô thị, hạn chế tình trạng xả thải gây ô nhiễm các sông, hồ, đầm và vùng ven biển.

Đối với chất thải rắn, dự báo tổng lượng phát sinh đến năm 2050 khoảng 11.300 tấn/ngày đêm. Quy hoạch định hướng tăng cường phân loại tại nguồn, tái chế, tái sử dụng, áp dụng công nghệ xử lý hiện đại, giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ phát triển hệ thống hạ tầng xanh, không gian công viên, cây xanh đô thị và các hành lang sinh thái, tăng khả năng thoát nước, điều hòa khí hậu, hạn chế ngập úng, đồng thời tạo thêm không gian công cộng phục vụ người dân.

Quy hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng và phòng, chống thiên tai, nhất là tại các khu vực ven biển, cửa sông, vùng trũng thấp và miền núi có nguy cơ sạt lở.

Việc phát triển đô thị trong thời gian tới phải gắn với bảo vệ hệ thống sông, suối, hồ, đầm tự nhiên, kiểm soát hoạt động san lấp và xây dựng, bảo đảm khả năng tiêu thoát nước và duy trì cân bằng sinh thái.

Theo lộ trình thực hiện, giai đoạn 2026 - 2030, Khánh Hòa tập trung hoàn thiện thể chế, quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và các dự án động lực. Giai đoạn 2030 - 2040, tiếp tục hoàn thiện chuỗi đô thị ven biển, tăng cường kết nối giữa các cực phát triển. Đến giai đoạn 2040 - 2050, hoàn thiện cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm, hướng đến hình thành thành phố biển xanh, sinh thái và có sức cạnh tranh trong khu vực.

Việc phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 tạo cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương tổ chức không gian phát triển, thu hút đầu tư và triển khai các quy hoạch cấp dưới. Đồng thời, đặt ra yêu cầu hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, mở rộng đô thị với quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.