Chính phủ thông qua 4 nhóm chính sách sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, tạo cơ sở hoàn thiện thể chế quản lý, phát triển bền vững kinh tế biển.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 182/NQ-CP thông qua đề xuất xây dựng 4 nhóm chính sách của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hoàn thiện hồ sơ dự án luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ theo quy định.
Theo Nghị quyết, Chính phủ thống nhất thông qua 4 nhóm chính sách do Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất tại Báo cáo số 6958/BC-BNNMT ngày 30/6/2026.
Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện các chính sách và tổ chức soạn thảo dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng, tiến độ và thời hạn trình cấp có thẩm quyền xem xét. Ảnh: Hồng Thắm.
4 nhóm chính sách
Nhóm chính sách thứ nhất tập trung hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng không gian biển; giao, cho thuê, đăng ký khu vực biển; phân định rõ trách nhiệm trong quản lý và tổ chức thực thi, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Theo đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhóm chính sách thứ nhất sẽ tập trung và bổ sung nội dung quản lý nhà nước về quản lý, sử dụng không gian biển; nguyên tắc quản lý, sử dụng không gian biển, sử dụng khu vực biển; thiết lập cơ chế xử lý xung đột, chồng lấn, mâu thuẫn trong sử dụng không gian biển; thiết lập chế định sử dụng khu vực biển đa mục đích; Bổ sung nội dung về giao, cho thuê, đăng ký sử dụng khu vực biển; Xây dựng quy định các hình thức khác nhau để cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển; Bổ sung nội dung để điều chỉnh hoạt động xây dựng, quản lý đảo nhân tạo, công trình trên biển; xác định và quản lý khoảng lùi xây dựng trong vùng bờ.
Nhóm chính sách thứ hai hoàn thiện các quy định về chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển và tài sản gắn liền với khu vực biển; chuyển mục đích sử dụng khu vực biển; đồng thời quy định rõ quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển, bảo đảm hài hòa giữa phát triển bền vững kinh tế biển với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên biển.
Đối với nhóm chính sách thứ ba, dự thảo luật sẽ hoàn thiện các quy định về kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, bồi thường thiệt hại do ô nhiễm dầu, cải thiện và phục hồi môi trường, bảo tồn, sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển và hải đảo.
Cụ thể, nhóm chính sách thứ ba sẽ sửa đổi, bổ sung nội dung về kiểm soát ô nhiễm từ đất liền ra biển, kiểm soátô nhiễm đối với các hoạt động trên biển, gắn quản lý xả thải với quy hoạch khônggian biển, hệ sinh thái biển, lưu vực sông ven biển, sức chịu tải của môi trường; việc khoanh định khu vực cấm, hạn chế xả thải; kiểm soát rác thải biển; các biện pháp ngăn chặn, kiểm soát xói lở bờ biển, bảo vệ địa hình tự nhiên, cảnh quan và khu vực bờ biển trước các hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm, suy thoái môi trường; biện pháp bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển…
Nhóm chính sách thứ tư hướng tới xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động kinh tế trên biển và hải đảo, tạo động lực khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của kinh tế biển.
Bước chuyển tư duy quản lý tổng hợp
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống 4 chính sách của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) được tiếp cận theo phương thức quản lý tổng hợp và bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, 4 chính sách này không tách rời mà hỗ trợ lẫn nhau, tạo thành một chỉnh thể hệ sinh thái quản trị biển hiện đại, vận hành theo logic xuyên suốt từ khâu xác lập không gian đến thúc đẩy phát triển bền vững. Quản lý chặt chẽ để phát triển bền vững, ưu đãi vượt trội, đột phá để thúc đẩy kinh tế, bảo vệ môi trường để giữ vững lợi ích quốc gia lâu dài trên biển. Đây chính là bước chuyển tư duy quan trọng từ quản lý đơn ngành sang quản lý tổng hợp, phù hợp với xu thế quốc tế và thực tiễn phát triển của đất nước.
Chính sách 1 đóng vai trò là "nền móng", xác lập trật tự pháp lý, xóa bỏ sự chồng lấn và phân định rõ trách nhiệm quản lý không gian biển, bảo đảm mọi hoạt động khai thác, sử dụng đều phải đặt trong khuôn khổ quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia. Trên nền tảng không gian đã được định vị đó, chính sách 2 cụ thể hóa các quyền và nghĩa vụ, tạo lập "luật chơi" minh bạch để các tổ chức, cá nhân yên tâm đầu tư, xác lập địa vị pháp lý rõ ràng cho chủ thể sử dụng biển gắn liền với nghĩa vụ, trách nhiệm phải thực hiện.
Song hành với việc khai thác là chính sách 3, đóng vai trò "màng lọc" bảo vệ, thiết lập các hàng rào kỹ thuật và pháp lý để kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn hệ sinh thái, xây dựng “lá chắn xanh” bền vững và hội nhập quốc tế. Sau cùng, chính sách 4 chính là "động lực" đột phá, sử dụng các cơ chế ưu đãi, hỗ trợ vượttrội để kích hoạt sức mạnh kinh tế, đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.
Nghị quyết giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm về nội dung báo cáo đề xuất; chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp cùng các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Chính phủ, hoàn thiện các chính sách và tổ chức soạn thảo dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng, tiến độ và thời hạn trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày 8/7/2026.